Categories Chemia

Kwas szczawiowy

Oksalowy kwas, znany również jako kwas szczawiowy, jest organicznym związkiem chemicznym o prostym składzie chemicznym i jednym z najprostszych kwasów dikarboksylowych. Występuje w różnych roślinach, takich jak szczaw czy rabarbar, i ma wiele zastosowań w różnych dziedzinach. W tym artykule przyjrzymy się bliżej właściwościom i zastosowaniom kwasu szczawiowego.

Struktura i otrzymywanie kwasu szczawiowego

Kwas szczawiowy ma wzór chemiczny HOOC-COOH i składa się z dwóch grup karboksylowych. Może być otrzymywany na różne sposoby. Jedną z metod jest ogrzewanie mrowczanu sodu do temperatury około 400 °C, co prowadzi do powstania szczawianu sodu. Następnie szczawian sodu przekształca się w kwas szczawiowy za pomocą rozcieńczonego kwasu siarkowego. Inne metody obejmują przepuszczanie dwutlenku węgla nad sodem lub potasem w wysokiej temperaturze, a także utlenianie glikolu etylowego lub innych związków organicznych za pomocą kwasu azotowego. Kwas szczawiowy może również być otrzymywany poprzez reakcję acetylenu z nadmanganianem potasu.

Właściwości kwasu szczawiowego

Kwas szczawiowy jest rozpuszczalny zarówno w wodzie, jak i w rozpuszczalnikach organicznych, takich jak etanol czy eter dietylowy. W roztworze wodnym krystalizuje w postaci dihydru, czyli COOH-2H2O. Tworzy sole i wodorosole, znane jako szczawiany. Jest jednym z najsilniejszych kwasów karboksylowych, o wysokiej stałej dysocjacji. Ta właściwość wynika z efektu indukcyjnego dwóch grup karboksylowych w cząsteczce kwasu szczawiowego.

Zastosowania kwasu szczawiowego

Kwas szczawiowy ma wiele zastosowań w różnych dziedzinach. Oto kilka z nich:

1. Usuwanie rdzy

Kwas szczawiowy ma właściwości redukujące, co oznacza, że może być wykorzystywany do usuwania rdzy. Jest skutecznym środkiem do czyszczenia metalowych powierzchni, które są pokryte korozją.

2. Elektrolityczne oksydowanie glinu

W elektrotechnice kwas szczawiowy jest stosowany jako środek pomocniczy przy elektrolitycznym oksydowaniu glinu. Proces ten, znany jako Eloxal, pozwala na tworzenie ochronnej warstwy tlenku glinu na powierzchni aluminium.

3. Analiza miareczkowa

W analizie miareczkowej kwas szczawiowy jest używany jako substancja wzorcową do nastawiania miana roztworów utleniających. Jest stosowany do ilościowego oznaczania stężeń substancji utleniających w roztworach.

4. Zwalczanie roztocza Varroa destructor w pszczelarstwie

W pszczelarstwie kwas szczawiowy jest stosowany do zwalczania roztocza.